Iliad là sử thi Hy Lạp cổ đại được sáng tác bởi Homer và được xuất bản lần đầu tiên vào năm 762 trước công nguyên .

***********************************

Chẳng có giấc ngủ ngọt ngào nào với Zeus, trong khi các vị thần và các chiến binh khác ngủ say suốt đêm dài, bởi vì Zeus trằn trọc nghĩ cách làm thế nào để vinh danh Achilles và khiến quân Hy Lạp phải bỏ mạng bên những chiến thuyền của họ. Và kế hoạch mà ngài nghĩ ra dường như là tốt nhất, gửi một giấc mơ giả tới Agamemnon. Và thế là, thần cho gọi một giấc mơ với những lời có cánh của mình: “Hãy đi đi, giấc mơ xảo trá, tới những con tàu dài của quân Achaean, và khi ngươi tới lều của Agamemnon, hãy nói chính xác như ta muốn. Hãy nói hắn phải nhanh chóng trang bị vũ khí cho quân đội tóc dài Achaean của hắn, bởi vì đây là cơ hội để hắn chiếm lấy thành Troy rộng lớn. Hãy nói chúng ta những vị thần bất tử ngự ở đỉnh Olympus không còn tranh cãi về vấn đề này nữa, vì Hera đã khiến các thần khác phải bằng lòng với bà, và quân Troy sẽ buộc phải thất thế.”

Sau khi nghe lệnh của thần Zeus, giấc mơ nhanh chóng bay ngay tới những con tàu dài của quân Achaean, tới Agamemnon, con trai của Atreus, đang nghỉ ngơi trong túp lều của hắn, lạc trong cõi mộng tiên. Nó đứng đó bên cạnh đầu của hắn, giả danh Nestor, con trai của Neleus, bạn thân tín nhất của nhà vua, và trong hình hài của Nestor giấc mơ từ thiên đàng nói:” Giờ này ngươi còn ngủ sao, con trai của chiến binh Atreus, người luyện ngựa? Một người có khả năng suy đoán, được giao trọng trách với cả một đội quân, và một trách nhiệm đặt lên vai, thì không nên ngủ! Nghe cho kỹ đây, ta mang thông điệp của Zeus tới, người quan tâm đến nhà ngươi, dù thần có ở rất xa, và cảm thấy thương xót. Ngài muốn ngươi nhanh chóng trang bị cho quân Hy Lạp tóc dài, vì thành Troy đường rộng đang nằm mở cửa chờ ngươi. Những vị thần bất tử ngự đỉnh Olympus không còn tranh cãi với nhau nữa, vì Hera đã khiến các thần khác bằng lòng với bà, và ý muốn của Zeus tiêu diệt thành Troy. Hãy theo đuổi cơ hội này, nhớ hết mọi điều, khi giấc mơ ngọt như mật thoát khỏi ngươi.”

giấc mơ tới tìm Agamemnon
giấc mơ tới tìm Agamemnon

Nói xong, giấc mơ bỏ đi, để nhà vua cân nhắc khi hắn ta tỉnh dậy về những điều chắc chắn sẽ không bao giờ xảy ra, niềm tin – hắn ta là một kẻ ngốc – rằng hắn có thể chiếm được thành phố của Priam vào đúng ngày hôm đó. Hắn chẳng may may biết gì về những kế hoạch của Zeus, về thương vong và đau đớn mà hắn sẽ mang lại cho những đội quân của Hy Lạp và Troy trong cuộc xung đột to lớn này. Khi hắn tỉnh dậy, âm thanh của thiên đàng vẫn còn vảng vất bên tai hắn. Ngồi trên giường, hắn mặc lên người chiếc áo dài mỏng, mới và sáng màu, và khoác một chiếc áo choàng lớn, buộc đôi dép quai trên đôi bàn chân dũng mãnh của mình, và quàng thanh gươm chuôi bạc lên trên vai mình; sau đó hắn lấy cây huyền trượng từ rất lâu đời, rồi bắt đầu bước dọc theo dãy những con tàu chiến với những chiến binh Achaeans mang giáp che ống chân bằng đồng.

Lúc này, nữ thần bình minh đã lên đến đỉnh núi cao Olympus, tuyên bố một ngày mới với thần Zeus và các vị thần bất tử khác, Agamemnon cắt cử nhiều sứ giả có giọng sang sảng đi kêu gọi binh lính Achaeans tóc dài tập hợp. Họ gọi lời triệu tập và rất nhanh chóng các chiến binh tụ họp lại.

Nhưng trước tiên nhà vua cho triệu tập một hội đồng gồm những bậc huynh trưởng dũng cảm bên con tàu của Nestor, và khi họ có mặt đầy đủ ở đó Agamemnon trình lên một kế hoạch khôn khéo: “Nghe đây, trong lúc ngủ một giấc mơ từ thiên đàng đến thăm ta, hỡi thân hữu, mang dáng dấp của Nestor. Nó đứng bên cạnh đầu ta, và nói: ” Giờ này ngươi còn ngủ sao, con trai của Atreus, người thuần ngựa? Một người có khả năng suy đoán, được giao trọng trách với cả một đội quân, và một trách nhiệm đặt lên vai, thì không nên ngủ! Nghe cho kỹ đây, ta mang thông điệp của Zeus tới, người quan tâm đến nhà ngươi, dù thần có ở rất xa, và cảm thấy thương xót. Ngài muốn ngươi nhanh chóng trang bị cho quân Hy Lạp tóc dài, vì thành Troy đường rộng đang nằm mở cửa chờ ngươi. Những vị thần bất tử ngự đỉnh Olympus không còn tranh cãi với nhau nữa, vì Hera đã khiến các thần khác bằng lòng với bà, và ý muốn của Zeus tiêu diệt thành Troy. Hãy nắm lấy cơ hội này. Giấc mơ nói thế, và biến mất, rồi ta tỉnh dậy. Nào, chúng ta hãy cùng xem xét nếu chúng ta có thể khuấy động quân Achaeans cầm lấy vũ khí; nhưng hãy để ta nói thử trước với họ, và theo như thông lệ, khuyến khích họ dong những con tàu dài trong khi các người phải cố gắng thuyết phục họ ở lại.”

Nói xong, hắn ngồi xuống, và Nestor, vua của xứ Pylos, đứng dậy. Ông nói trước hội đồng, với điệu bộ ôn hòa “Các chiến hữu, người lãnh đạo, trị vì những đội quân Hy Lạp, nếu không phải người Achaeans giỏi nhất đã thuật lại cho chúng ta giấc mơ đó, thì có thể chúng ta đã nghĩ đó là lời giả dối và lờ nó đi, nhưng tốt hơn chúng ta hãy tìm cách khuấy động quân Achaeans cầm vũ khí.”

Nói xong, ông dẫn đầu những quân vương chính danh, từ cuộc họp hội đồng theo bước chân người lãnh đạo, trong khi các đội quân tụ đông từ tất cả các phía. Như những bầy ong, không ngừng lớn mạnh, xuất phát từ tảng đá trống nào đó, đổ về những đám mây dày đặc sang trái sang phải tới tất cả những bông hoa vào mùa xuân, cứ thế từ mọi con tàu và lều lán trên mặt cát bằng phẳng, nhiều toán quân cùng nhau hợp quần. Và lời đồn thổi, sứ giả của Zeus, lôi kéo họ như chất cháy, cho đến khi tất cả đã tụ họp. Giờ thì chỗ hợp quần đã náo động, mặt đất rung chuyển khi họ được lệnh ngồi, khi chín sứ giả to giọng hét lên để yêu cầu họ giữ trật tự, im lặng, và lắng nghe lệnh từ những người được thần linh giao quyền cai trị họ. Những chiến binh vất vả xoay xở tìm chỗ ngồi, và yên vị trong trật tự. Sau đó Agamemnon đứng dậy, tay giữ cây huyền trượng chính thần Hephaetus chế tác. Thần trao tặng nó cho cha thần Zeus, con trai của Cronos, và Zeus trao lại Hermes, người giết Argus. Hermes trao nó cho Pelops, người điều khiển những con ngựa, rồi tới tay Atreus, người dẫn dắt quần chúng: lúc cận kề cái chết ông giao lại cho Thyestes, rất giàu gia súc, và Thyestes để lại cho Agamemnon quyền nắm giữ nó, khi hắn lên làm vua xứ Argos và nhiều hòn đảo khác.

Chống trên tay cây huyền trượng, Agamemnon nói trước toàn thể quân Hy Lạp:”Các chiến hữu của ta; những chiến binh Hy Lạp, bạn đồng hành cùng thần Ares, Zeus, con trai quyền năng của Cronos, đã buộc ta vào những ảo tưởng rối bời. Thần quả cay nghiệt, vì thần uy nghiêm quả quyết với ta rằng ta đã đánh đổ thành Ilium trước khi ta về nhà; nhưng giờ đây, sau khi quá nhiều người đã bỏ mạng, thần hứa hẹn những mánh khóe tàn độc, buộc ta xấu hổ quay về Argos. Điều này, có vẻ như, là niềm vui thú của Zeus quyền năng, người đã gạt đổ bao nhiêu thành phố, và sẽ san bằng các thành phố còn lại, quyền năng của ngài to lớn thế đó. Thật là điều sỉ nhục khi nó đến tai nhiều người, khi nghe thấy rằng những người Hy Lạp cao quý và vĩ đại tham chiến đã thất bại, và chiến đấu với kẻ thù kém cỏi hơn, nhưng lại không chấm dứt được. Ta nói kém cỏi hơn, ta khẳng định điều này, cả hai đạo quân Achaeans và Troy, thề danh dự và đếm số quân; quân Troy đã tụ tập thần dân của họ, và chúng ta đông gấp mười lần, và nếu chúng ta lựa chọn, mỗi đội, một người Troy, để rót rượu, rất nhiều đội đã không có người rót. Vậy đấy chúng ta đông hơn quân Troy. Thế nhưng chúng có đồng minh ở rất nhiều thành phố, những người giỏi ném giáo và cản trở mong muốn đánh đổ thành Troy đông đúc của ta. Chín năm Zeus vĩ đại đã chứng kiến, và giờ những ván gỗ trên tàu của chúng ta đang mọt rữa, dây chằng rệu rão, vợ con chúng ta đang ngồi đợi ở quê nhà, và nhiệm vụ mà chúng ta đến đây để hoàn thành thì chưa thực hiện được. Vì vậy giờ hãy hành động như ta nói, tất cả hãy tuân lệnh: hãy chuẩn bị sửa sang những con tàu của chúng ta và quay đầu trở về chốn quê nhà; tất cả mọi hy vọng chiếm lấy thành Troy rộng lớn đã tiêu tan.”

Những lời nhà vua nó làm lay động trái tim trong lồng ngực họ, tất cả trừ những người tham gia vào hội đồng. Và toàn bộ quần thể binh lính được khuấy động, như những đợt sóng cuồn cuộn ở biển Icarian, bị những làm gió thổi hướng Đông hay phương Bắc xô đẩy từ bầu trời đầy mây của Zeus. Hay như làn gió phía Tây đang công kích những cánh đồng với luồng hơi hung bạo, ép những cánh đồng lúa mì rạp xuống, toàn thể binh sĩ đã bị khuấy động như vậy. Họ chạy ồ ạt với tiếng hét to lớn về phía những con tàu; và bụi dưới chân họ bay cao cuốn vào không khí. Họ giục nhau giữ chặt những con tàu, và kéo chúng ra mặt biển lấp loáng, mở đường ra khơi, nới lỏng sào chống từ thân tàu, hét vang lên tận thiên đàng, trong hăm hở muốn được dong buồm ngay.

lính Hy Lạp túa ra thuyền
lính Hy Lạp túa ra thuyền

Sau đó lẽ ra quân Hy Lạp đã dong thuyền trở về quê hương lẩn tránh số phận của họ, nếu Hera không truyền lời tới Athene: “Hãy nhìn xem, Atrytone, con gái của Zeus người che chở! Liệu quân Hy lạp có tháo chạy, như thế này, về lại cố hương, trên lưng biển cả rộng lớn? Còn Helen, vì nàng mà nhiều người Hy Lạp bỏ mạng, ở Troy xa chốn quê nhà, nàng sẽ bị bỏ lại, làm phần thưởng để Priam và quân Troy khoe khoang? Hãy đi qua những hàng ngũ của quân Achaeans; ghìm họ lại bằng lời thuyết phục dịu dàng, đừng để họ dong những thuyền cong ra khơi.”

Nữ thần, mắt sáng Athene, nghe lời bà và sẵn sàng tuân lệnh. Nữ thần lao xuống từ đỉnh Olympus, và đến bên những con tàu nhanh của quân Achaeans. Ở đó bà tìm thấy Odysseus, người có trí tuệ ngang tầm Zeus, đang đứng chôn chân. Anh ta không đặt tay lên con tàu đen dài của mình, u sầu chất chứa trong trái tim và khối óc; và Athene mắt sáng đến bên anh ta, nói: ” Con trai trời sinh của Laertes, Odysseus mưu lược, liệu người Hy Lạp các người có lao lên thuyền và dong buồm về nhà? Còn Helen, vì nàng mà nhiều người Hy Lạp bỏ mạng, ở Troy xa chốn quê nhà, nàng sẽ bị bỏ lại, làm phần thưởng để Priam và quân Troy khoe khoang? Đừng chần chừ: hãy đi qua những hàng ngũ của quân Achaeans; ghìm họ lại bằng lời thuyết phục dịu dàng, đừng để họ dong những thuyền cong ra khơi.”

tượng nữ thần Athene
tượng nữ thần Athene – thần của trí tuệ – trước tòa quốc hội Áo – Vienna

Qua giọng nói Odysseus biết đó là nữ thần, và cởi bỏ áo khoác đưa cho lính hầu người Ithaca, Eurybates, anh ta bước đi như chạy. Tới Agamemnon, Atreides, và mượn từ tay nhà vua cây huyền trượng, biểu tượng gia tộc của người thủ lĩnh, rồi nắm chặt lấy nó, đi giữa những con tàu của lính Hy Lạp mang khiên đồng.

Khi anh ta đến bên những người sinh ra trong gia tộc có vai vế, anh ta nói: “thật là không phải nếu hăm dọa các ngài như kẻ hèn nhát thông thường, nhưng xin mời ngồi và hãy khiến tùy tùng của ngài làm theo. Các ngài không biết rõ Agamemnon đang suy tính những gì; ông ta đang thử lòng chúng ta, nhưng ông ta sẽ sớm thóa mạ những người con Hy Lạp với cơn giận dữ của mình, vì quân vương được nuôi dưỡng bởi Zeus, và kiêu hãnh từ tận trong tâm; vì Zeus ban cho họ vinh dự ấy, vì Zeus yêu mến họ.”

Nhưng khi anh ta đến lại gần người lính bình dân đang hò hét, anh ta xua tên lính lùi lại bằng cây huyền trượng rồi quở trách: “Ngồi xuống đi, tên lính kia, và lắng nghe những lời từ những người giỏi giang hơn ngươi; ngươi yếu đuối và thiếu lòng can đảm. vô tích sự trên chiến trường và không có ý hướng gì. Đâu phải ai cũng có thể nắm vai trò làm vua, và một đám lãnh đạo thì không phải là điều hay ho gì. Hãy để chúng ta nằm dưới quyền một thủ lĩnh thôi, một người là vua đích thực, là người mà Zeus, con trai của Cronos giỏi trò lắt léo, trao cây huyền trượng và quyền chỉ huy, để trị vì thiên hạ của mình một cách thông thái.”

Vậy là với những lời lẽ khôn khéo, anh ta khiến đủ hạng người tuân phục, và họ từ những túp lều của mình lũ lượt kéo đến chỗ tụ họp, ầm ĩ, như một đợt sóng của biển cả đang thét gào khi nó dội vào bờ biển lúc đáy sâu dội tiếng.

Trong lúc quân Hy Lạp ngồi xuống sát bên nhau, thì một tên lính không bao giờ hết chuyện tên là Thersites nói luôn mồm, tâm trí anh ta đầy những lời lẽ ngỗ ngược, táo tợn, hùng hổ phỉ báng những người chỉ huy, cốt để lấy tiếng cười trong đám đông. Anh ta là kẻ xấu xí nhất trong những kẻ đã từng đặt chân lên đất thành Ilium, chân vòng kiềng và đi cà nhắc; vai tròn khom xuống ngực; với một cái đầu hẹp với vài lọn tóc lưa thưa bên trên nó. Odysseus và Achilles khinh bỉ tên lính đó hơn ai hết, hai người luôn là đối tượng để hắn ta gièm pha; nhưng giờ thì hắn đang thốt lên những lời the thé phỉ báng Agamemnon cao quý, không đếm xỉa đến nỗi giận dữ và căm phẫn trong lòng những người Achaean. Lúc cao giọng nhất hắn sỉ vả nhà vua: “Con trai của Atreus, ngươi có vấn đề gì nào, ngươi còn cần bao nhiêu nữa? Lều của ngươi đã chất đầy những đồ đồng, đầy đàn bà, những chiến lợi phẩm mà chúng ta người Achaean lựa chọn để trao cho ngươi khi chúng ta đánh phá một thành phố. Có phải giờ ngươi thèm vàng không, món chuộc mà một người Troy luyện ngựa nào đó đến đổi lấy mạng con trai mình từ thành Illium, người con trai mà ta hay người Achaean nào đó đã bắt mang đi? Hay là một cô gái để ngủ cùng, một người dành cho riêng ngươi? Liệu một người lãnh đạo có dẫn dắt chúng ta đi đúng hướng theo cách này không? Những thằng ngốc, những kẻ nhu nhược đáng hổ thẹn, những người đàn bà Achaean, vì các ngươi không còn là bậc trượng phu nữa, vậy thì về nhà trên những con thuyền của chúng ta đi và để mặc hắn ở lại đây, ở Troy, để thu lượm phần thưởng của hắn, để hắn biết hắn phải phụ thuộc vào chúng ta biết nhường nào, con người này đã lăng nhục Achilles, một người tài giỏi hơn hắn ta, ngạo mạn cướp đi chiến lợi phẩm của Achilles. Chắc chắn Achilles có trái tim không biết nỗi tức giận, mới chấp nhận điều đó; hay là, con trai của Atreus, hành động láo xược đó của ngươi sẽ là lần cuối.”

Thersites đang sỉ vả Agamemnon
Thersites đang sỉ vả Agamemnon

Thersites chửi bới Agamemnon, thủ lĩnh của bao người như thế, nhưng Odysseus cao quý nhanh chóng đến bên hắn ta, và nhìn hắn với nỗi tức giận, quật hắn bằng những lời gay gắt: “Cẩn thận những lời ngươi nói, Thersites, hùng hồn thật, liều lình thật, hãy thận trọng khi ngươi thách đố các hoàng thân, một mình. Chưa có kẻ nào hèn hạ hơn ngươi khi đi theo Atreidae tới Troy, vì ngươi hèn kém hơn tất cả nên hãy học cách gọi tên một nhà vua trên miệng lưỡi của mình. Không ai biết cuộc chiến này sẽ kết thúc thế nào, liệu quân Hy Lạp có chiến thắng trở về hay không. Vậy thì tiếp tục đi, đổ hết mọi lời miệt thị lên Agamemnon, thủ lĩnh của chúng ta, con trai của Atreus, vì những món lợi phẩm mà chính ngươi đã dâng cho hắn: cứ việc với những lời nhạo báng của ngươi. Nhưng hãy để ta nói ngươi biết điều này, và đừng quên rằng: Nếu ta còn thấy ngươi làm trò hề như thế này lần nữa, thì hãy để đầu ta rơi, và Telemachus không còn là con trai ta nữa, nếu ta không động tay đến ngươi, lột hết áo khoác áo lót của nhà ngươi, tất cả những thứ che đậy thân thể ngươi, lôi ngươi ra khỏi đây, và tống ngươi lên tàu mà than khóc, tủi thẹn vì những tai họa liên tiếp.”

Nói rồi, Odysseus, đập một đầu cây trượng lên đầu và vai của Thersites, và con người ấy rúm mình lại, khóc rống lên, khi một làn roi tóe máu được vung lên phía sau bên cây huyền trượng. Sau đó sợ hãi, và đau đớn, hắn ta ngồi xuống, bất lực quệt nước mắt. Rồi thì những người Achaean, dù có bất mãn trong lòng, xỉa xói hắn không thương tiếc.”Trông kìa,”một người quay sang nói với người kế bên “Odysseus quả đúng là người làm được việc, tài giỏi mưu lược, nhưng lần này chắc chắn là điều tốt đẹp nhất Odysseus từng làm cho quân Hy Lạp chúng ta, làm cho kẻ bép xép phải ngậm cái miệng thô bỉ của hắn lại. Tôi nghĩ tinh thần ngạo mạn của Thersites sẽ co rúm lại không dám sỉ nhục nhà vua bằng những lời chua ngoa của hắn nữa đâu.”

Sau khi phán quyết tên lính quèn ngỗ ngược, Odysseus, con người mưu lược, đã đánh đổ nhiều thành phố, đứng dậy, gậy quyền trong tay, và bên cạnh anh ta, trong hình hài một sứ giả, Athen nữ thần mắt sáng đứng đó, kêu gọi hội đồng trật tự, để những hàng ngũ gần nhất và xa nhất của quân Hy Lạp có thể nghe được những lời nói và kế hoạch của Odysseus. Anh ta, thấu hiểu những nỗi lòng của bọn họ, bắt đầu lời nói của mình: “Đức vua Agamemnon, con trai của Atreus, có vẻ như người Hy Lạp có ý định biến người thành kẻ đáng khinh trong tất cả những kẻ phàm tục, phá vỡ lời thề mà người đã thốt khi họ dong thuyền từ Argos, đồng cỏ của ngựa, rằng họ chỉ dong thuyền trở về nhà khi mà thành Troy đã bị phá hủy.

(Còn nữa)

Có thể tham khảo thêm các bản dịch bằng tiếng Anh tại đây: https://www.gutenberg.org/ebooks/search/?query=iliad&submit_search=Go%21

quân Hy Lạp hùng mạnh trong phim Troy 2004

(Visited 20 times, 1 visits today)

Leave A Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

*

code